Aflevering 25, Charentelaan

De Charente is een kleine rivier in het zuidwesten van Frankrijk. Zij ontspringt in Chéronnac ten oosten van de stad Angoulême. De Charente stroomt door deze stad en ook door Cognac en mondt bij Rochefort uit in de Atlantische Oceaan.

Twee departementen in de regio Nouvelle-Aquitaine zijn vernoemd naar de rivier: Charente en Charente-Maritime.

 

image

Charentelaan

image

De zweefbrug over de Charente

In de bovenloop heeft de rivier een groot verval: 185 meter over 127 km. Hier bevindt zich ook een stuwmeer: het meer van de Boven-Charente (Lac de Haute Charente). Dichter bij de kust wordt het verval kleiner en worden brede meanders gevormd.

Bij de monding splitst de rivier in verschillende takken.

Vlak bij de monding van de rivier in de Atlantische Oceaan bij Rochefort wordt de rivier overbrugd door de Pont Transbordeur, een zweefbrug. De brug werd na een bouwtijd van 27 maanden ingehuldigd op 29 juli 1900. Het grote getijdeverschil van de oceaan en de vrije doorvaart voor de grote zeezeilschepen op weg naar de haven van Rochefort leidde tot de keuze voor de bouw van dit type brug, ter vervanging van het bestaande pontveer. 

De brug bestaat uit een groot portaal over de rivier. Aan het portaal hangt een gondel, die heen en weer gaat, om voertuigen en personen over te zetten. Destijds had de gondel een capaciteit van 9 wagens met dubbelspan en 50 personen of 200 personen voor een maximum gewicht van 26 ton. De overzet duurde 40 minuten.

De brug is inmiddels een beschermd monument, en na de restauratie in 1994 weer in werking gesteld. Het is de enige nog bestaande en werkende brug van dit type in Frankrijk. Maar ook in Middlesbrough en Newport (GB) en Bilbao (Spanje) zijn nog zweefbruggen in gebruik 

 

Aflevering 24, Neverslaan

Nevers ligt op de rechteroever van de Loire in het westelijke deel van Bourgogne. Bij Nevers stromen twee belangrijke zijrivieren in de Loire, de Nièvre en enkele kilometers naar het westen de Alliers. In de Romeinse tijd was hier al een nederzetting, want Julius Ceasar vestigde er een handelspost.

Nevers werd een belangrijk punt op de handelsroute voor zware transporten over de Loire.

In de 10e eeuw werd Nevers de hoofdstad van een hertogdom. Hertog Pierre de Courtenay liet in de 12e eeuw een stadsmuur aanleggen. De indrukwekkende verdedigingstoren Porte du Croux is nog een restant van het middeleeuwse bouwwerk. Het Hertogelijk Paleis dateert uit de vroege Renaissance en staat nu op monumentenlijst. Tegenwoordig is het paleis in gebruik als kantoor voor de VVV en als expositieruimte. 

 

 

image

de Neverslaan

In 1565 trouwde Henriëtte van Nevers met Ludovico Gonzaga uit het Italiaanse huis Gonzaga. Hij haalde Italiaanse pottenbakkers naar de stad en legde daarmee de basis voor de aardewerk- en tegelindustrie. Dit aardewerk wordt nog steeds op kleine schaal gemaakt en staat bekend als Nevers Blauw (bleus de Nevers).

De Nivernais, de streek rond Nevers, was lang een zelfstandige Franse provincie. Aan het eind van de 19e eeuw kreeg Nevers een aansluiting op het spoorwegnet en ook een aftakking op het Kanaal langs de Loire. 

 

Daarmee bleef Nevers belangrijk als handelsstad. Over dit kanaal werd in die tijd jaarlijks bijna een miljoen ton vracht vervoerd.

Nevers heeft een opvallende kathedraal, de Cathédrale de Saint-Cyr et Sainte-Julitte. De kathedraal heeft  namelijk twee koren, een gotisch aan de oostzijde, het westelijke is romaans.

 

image

Nevers aan de Loire

Aflevering 23, Charlevillehof

Charleville ligt aan de Maas in de Franse Ardennen op zo’n 70 km van de Belgische grens en is het noordelijke deel van de zogenaamde dubbelstad Charleville-Mézières.

Mézières, gelegen in een bocht van de Maas, was al in de Gallo-Romeinse tijd bekend als Maceriae. In de 11e eeuw komt de stad tot bloei, wanneer de Maas wordt gebruikt voor de handel met de noordelijke Nederlanden. Wijn, sterke dranken, graan en textiel worden naar het noorden vervoerd. Hout, leisteen, steenkool, gepekelde vis gaan naar het zuiden. De belastingen, die op de goederen geheven worden, zorgen voor welvaart in de stad.

 

image

Charlevillehof

Vanaf de 16e eeuw werd Mézières ook op militair gebied belangrijker en werden de al bestaande vestingwerken gemoderniseerd. Op de andere oever van de Maas, tegenover Mézières werd in 1606 Charleville als een nieuwe stad gesticht door de Franse hertog Charles de Gonzague. De nieuwe stad, vernoemd naar de hertog, werd ontworpen als een “ideale” stad met een rechthoekig stratenplan en met een centraal plein, het Place Ducale.  De hertog stimuleerde de komst van nieuwe bewoners, handelaars en ambachtsliden. 

Rond het Place Ducale werden statige classicistische herenhuizen gebouwd naar het voorbeeld van het Parijse Place des Vosges. De erfgenamen van de hertog hebben zijn stedenbouwkundige ideeën tot in de 19e eeuw gerespecteerd. Met de steun van de hertogen werd Charleville het nieuwe economische centrum van de Franse Ardennen.

In 1966 werd Charleville samengevoegd met de nabij gelegen stad Mézières en nog enkele dorpen tot de huidige

image

Place Ducale

Aflevering 22, Lyonhof

image

Lyonhof

Lyon is een stad in het zuidoosten van Frankrijk, gelegen op de plaats waar de rivieren de Rhône en de Saône samenvloeien.

Lyon werd in 43 v.Chr. door de Romeinen gesticht onder de naam Lugdunum als hoofdstad van Gallië. Lyon was enkele eeuwen een regionaal centrum, totdat het Romeinse Rijk in verval kwam en ten onder ging. In 461 veroverden de Bourgondiërs de stad op de Romeinen en werd Lyon de hoofdstad van het koninkrijk der Bourgondiërs.

In de Renaissance beleefde de stad dankzij de zijdehandel met vooral Italië een bloeiperiode. Ook de bankensector deed het goed, Lyon werd zelfs de belangrijkste stad in Frankrijk op dit gebied. De Bourse (Handelsbeurs) werd gebouwd in 1749. In de negentiende eeuw ontwikkelde Lyon zich verder als industriestad en bleef het een centrum van de zijdehandel.

 

Gescheiden door de Saône liggen in de stad twee heuvels, Fourvière met de basiliek en La Croix-Rousse met heel wat werkmanshuizen, waar de zijde werd bewerkt.

In La Croix-Rousse bevinden zich de zogenaamde 'traboules', smalle doorgangen, die twee evenwijdig gelegen straten met elkaar verbinden. Die gangen, met vaak prachtige wenteltrappen en mooie galerijen, lopen via de binnenplaatsen van de woonblokken. De traboules behoren tot het architecturale erfgoed van de stad. Het historische deel van Lyon staat sinds 1998 op de werelderfgoedlijst van UNESCO. 

 

image

Place Bellecour, op de achtergrond de basiliek Notre-Dame de Fourvière

Aflevering 21, Duinkerkenlaan

Duinkerken ligt aan de Noordzee aan de grens met België. De Franse Westhoek (het gebied rond Duinkerken) was een van oudsher Nederlandstalig gebied in Frankrijk: er werden Vlaamse dialecten gesproken. 

Duinkerken dankt zijn naam aan een kerk die in de 9e eeuw gebouwd werd in een vissersdorp. Graaf Boudewijn III van Vlaanderen liet rond 960 de eerste vestingmuren optrekken. In de 12e eeuw kreeg de plaats stadsrechten. De haven bloeide op door de handel tussen Vlaanderen en Engeland.

 

image

Duinkerkenlaan

image

Het Belfort van het stadhuis

Het gebied rond Duinkerken was deel van de Spaanse Nederlanden onder keizer Karel V. De slag bij Nieuwpoort in 1600 was onderdeel van een veldtocht tegen de haven van Duinkerken. In 1646 lukten het de Fransen met hulp van de Nederlandse vloot de stad te bezetten. In 1652 kwam de stad opnieuw in Spaanse handen. Op 25 juni 1658 gaf de stad zich over aan de Fransen, maar Lodewijk XIV droeg diezelfde dag het bestuur van Duinkerken over aan de Engelsen. Nog steeds wordt eraan herinnerd dat Duinkerken op één dag 's morgens Spaans, 's middags Frans en 's avonds Engels was.

In 1662 kocht Frankrijk de havenstad weer terug van Engeland  en op 28 november van dat jaar werd de stad definitief Frans. Duinkerken werd daarna een belangrijke oorlogshaven.

In de Eerste Wereldoorlog lag Duinkerken op nog geen dertig kilometer van het front. De stad speelde een belangrijke rol in de bevoorrading van de geallieerde troepen en werd meermalen gebombardeerd vanuit Duitse zeppelins.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de stad vooral bekend van de  evacuatie van het Britse leger in 1940 via Duinkerken. De stad werd daarbij grotendeels verwoest, en daarna door de Duitsers tot een vesting omgebouwd. Bij de bevrijding van Frankrijk in 1944 bleef de Festung Dünkirchen in Duitse handen, omgeven door ondergelopen polders. Pas op 9 mei 1945 gaf het Duitse garnizoen zich over.

Aflevering 20, Arcachonhof

Weinig mensen kennen in Achtse Barrier de Arcachonhof. Het is een klein hofje nabij het Biarritzplein. 

Arcachon zelf was eeuwenlang een klein vissersstadje ten westen van Bordeaux aan een inham (Baai van Arcachon) in de kust van de Atlantische Oceaan. In de jaren 1940-1950 was Arcachon nog een van de belangrijkste Franse vissershavens voor de vangst van sardines en makreel. 

De Baai van Arcachon staat tegenwoordig bekend om de oesterteelt. Rond de baai liggen een aantal nog authentieke oesterdorpjes met de typische schuurtjes waar de oesterkwekers hun spullen bewaren. De oesterteelt is afhankelijk van de getijden, want bij eb vallen de haventjes droog. 

image

Arcachonhof

image

Oesterhaventje nabij Arcachon bij vloed

image

Oesterhaventje nabij Arcachon bij eb

image

Art Nouveau villa

Aan het einde van de negentiende eeuw werd er een spoorlijn aangelegd tussen Arcachon en de grote stad Bordeaux. Rond deze tijd werd het baden in zee aanbevolen, omdat dit goed zou zijn tegen allerlei ziekten. Zo zou de frisse zeelucht een positief effect hebben op het herstel van tuberculosepatiënten. Enkele bankiers uit Bordeaux lieten hier grote villa’s bouwen. 

In de woonwijk Ville Hiver zijn nog veel van deze villa’s, gebouwd in de Art Nouveau stijl, te bewonderen. 

Ook werd er een casino gebouwd, alsmede verschillende winkels en diverse uitgaansgelegenheden. Het duurde dan ook niet lang voordat het vissersstadje uitgroeide tot een belangrijke badplaats aan de Atlantische kust van Frankrijk. 

Tot aan 1950 kwamen tuberculose-patiënten nog naar Arcachon voor behandelingen met gezonde zeelucht. 

In de Baai van Arcachon liggen het natuurreservaat van de zandbank van Arguin en het vogelreservaat van Le Teich. Nog een mooie toeristische attractie is het Dune de Pilat, met 107 meter de hoogste duintop van Europa. 

Een grote bosbrand in juli 2022 heeft echter in het achterland honderden hectares bos verwoest.

Aflevering 19, Honfleurlaan

Honfleur ligt in Normandië, op de zuidelijke oever van de Seine tegenover de havenstad Le Havre. De Seine mondt hier uit in het Kanaal. Honfleur wordt in 1027 voor het eerst genoemd in een officieel document door Richard III, hertog van Normandië. Honfleur was in de 12de eeuw een belangrijke doorvoerhaven, voor de handel van goederen uit Frankrijk met bestemming Engeland.

Door zijn ligging aan de monding van de Seine werd Honfleur een strategische belangrijke haven voor de verdediging van de Seinemonding. Het was een toegangspoort tot Frankrijk en de kortste (water)weg naar Parijs. Honfleur werd gedurende de 14de en de 15de eeuw verschillende keren bezet door de Engelsen, om daarna weer bevrijd te worden door Franse troepen.

 

image

Honfleurlaan

image

Le Vieux Bassin

Tot in de 18de eeuw groeide Honfleur gestaag verder. Alle activiteiten stonden in het teken van de scheepsbouw, de maritieme handel en verre expedities en grote ontdekkingsreizen. Zo werden vanuit Honfleur “Brazilië” en “Canada” ontdekt, waarbij onder andere in 1608 Quebec werd gesticht. Honfleur werd nu een belangrijke haven voor de  handel met de overzeese koloniën.

In 1684 werd het open haventje omgebouwd tot een met sluisdeuren afgesloten dok, waarin het water ook bij laag tij bleef staan. Dit "oude dok" (Vieux Bassin) is nu het toeristische centrum van Honfleur .

De schilderachtige haven wordt gekenmerkt door huizen met voorgevels die zijn bedekt met leien. De Sainte-Catherinekerk in Honfleur  is de grootste houten kerk in Frankrijk, gebouwd met hulp van scheepstimmerlui. Het dak lijkt op een omgekeerde houten romp van een schip. De klokkentoren staat los van de kerk.

In  tegenstelling tot Le Havre, aan de overkant van de Seine, ontkwam Honfleur tijdens de Tweede Wereldoorlog voor een groot deel aan het oorlogsgeweld en bombardementen. 

 

 

Aflevering 18, Rijssellaan

Rijsel (in het Frans: Lille) is een stad in Noord-Frankrijk nabij de grens met België aan de rivier de Deule. Het is de hoofdstad van Frans-Vlaanderen, van het Noorderdepartement, en van de regio Hauts-de-France. De stad is gesticht onder de Latijnse naam Ad Insulam, die letterlijk "op of bij het eiland" betekent. Rijsel lag in de vroege middeleeuwen nog op de taalgrens van de Germaanse en Romaanse talen.

In het Oudfrans werd Ad Insulam vertaald als à l’isle en in het Middelnederlands als ter ijs(s)el. In het huidige Frans à Lille en in modern Nederlands te Rijsel. Beide namen zijn ongeveer even oud. Voor veel Nederlanders is Rijsel een onbekende naam. In Nederland wordt Rijsel soms nog met dubbele s geschreven: Rijssel, zoals in de Achtse Barrier : Rijssellaan.

 

image

Rijssellaan

image

Place du Général-de-Gaulle, of Grand Place

In de 15e eeuw behoorde het gebied tot Vlaanderen. Door het huwelijk van Margaretha van Vlaanderen en Filips de Stoute wordt het een deel van Bourgondië. Van 1500 tot 1667) maakt Rijsel deel uit van de Spaanse Nederlanden. De Franse koning Lodewijk XIV verovert in 1667 de stad na een beleg van enkele dagen. Er wordt nog vaker om de stad gevochten, ook door Hollanders. Bij het Verdrag van Utrecht (1713) wordt de stad definitief Frans. Rijsel heet nu Lille.

Lille/Rijsel is van oudsher een kruispunt geweest van autowegen, waterlopen en spoorwegen, waardoor de stad zich als een belangrijk economisch centrum kon ontwikkelen. In de 18e en 19e eeuw werd de textielindustrie belangrijk. Na 1850 groeit de stad door de sterke industrialisatie, waarbij de bevolking meer dan verdubbelt. 

Lille is nu de tiende stad van Frankrijk en de vierde agglomeratie van het land. In veel gebouwen is de geschiedenis met Vlaamse, Franse en ook wat Engelse invloeden nog af te lezen. Het zakendistrict Euralille, gebouwd rond het Station Lille-Europe, met moderne gebouwen en shopping-mall is een bezienswaardigheid en een populaire attractie. In 2004 werd Lille Europese Culturele Hoofdstad en is sindsdien de “Stad van Kunst en Geschiedenis”. 

 

Aflevering 17, Creuselaan

De Creuse is een rivier in Midden-Frankrijk. Ze ontspringt op 932 meter hoogte op het plateau van Millevaches en mondt uit in de Vienne, de belangrijkste zijrivier van de Loire. De Creuse loopt door drie departementen. De Creuse is ook een departement, vernoemd naar de gelijknamige rivier, die van zuidoost naar noordwest door dit departement stroomt. 

In het departement zijn sporen van bewoning uit het stenen tijdperk te vinden. Dolmen (hunnebedden) en menhirs trekken de aandacht. Rond 50 v. Chr. komen de Romeinen. Na 275 volgden invasies van  Germanen. In de 5e eeuw stond de streek onder heerschappij van de Visigoten. In 507 verdreef een Frankisch leger onder leiding van koning Clovis I de Visigoten. Na de dood van Clovis volgde een groot aantal wisselingen van de macht. In 714 kwamen zelfs de Moren vanuit Spanje tot in de Creuse. Hun opmars naar Noord-Europa kwam tot staan door de slag bij Poitiers waar Karel Martel hen in 732 versloeg. Daarna brak het Karolingische tijdperk onder Karel de Grote aan.

 

image

Creuselaan

image

Argenton sur Creuse

Een bekende plaats in het departement is Aubusson, beroemd om zijn wandtapijten. Kennis en techniek zijn waarschijnlijk in de 14e eeuw vanuit Vlaanderen hierheen gebracht. In de 16e en 17e eeuw bereikte de wandtapijtfabricatie zijn hoogtepunt. In 2009 werd de productie van het Aubussontapijt op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed van de UNESCO geplaatst.

De Creuse is toch vooral een plattelandsgebied. Armoede in de 18e en 19e eeuw veroorzaakte een uittocht uit de Creuse. Veel mensen trokken naar de grote steden, met name naar Parijs. Landbouw blijft nog steeds de belangrijkste bedrijfstak, maar biedt weinig werkgelegenheid. De laatste jaren probeert de Franse overheid de economie in deze regio te stimuleren door nieuwe infrastructuur, subsidies en bevordering van het toerisme. In het Parc Naturel Régional Millevaches en Limousin ligt een mooi stuwmeer, het Lac de Vassivière.

Het meer wordt omringd door groene bossen en uitgestrekte heuvels en bergen.

 

Aflevering 16, Straatsburglaan

Straatsburg (Frans: Strasbourg, Duits: Straßburg) is de hoofdstad van de Elzas en van de regio Grand Est in het noordoosten van Frankrijk. De stad ligt aan de Rijn met aan de overkant Duitsland.

Al voor de Romeinse tijd bestond er een dorp aan de rivier bij een makkelijke oversteekplaats. De Romeinen stichtten in 12 v.Chr. hier een militair kamp aan de Rijn, die toen de grens van het Romeinse Rijk vormde. Het kamp groeide uit tot een belangrijke havenstad aan de Rijn. In de 5e eeuw ontstond een stad met de naam Strateburgum (vesting aan de straat).

image

Straatsburglaan

image

Het Europees Parlement in Straatsburg

Straatsburg is meerdere malen van heerser verwisseld. In 496 werd de stad bij het Frankische Rijk ingelijfd. In 870 werd het Oost-Frankisch en onderdeel van het hertogdom Zwaben, en daardoor van het latere (Duitse) Heilige Roomse Rijk.

In 982 werd Straatsburg een zelfstandige Bisschopsstad. De burgers van Straatsburg namen in 1262 het bestuur over van de bisschoppen en dat gaf de stad de status van vrije rijksstad onder gezag van de Duitse keizer.

Bij de Vrede van Rijswijk in 1697 werd Straatsburg bij Frankrijk ingelijfd. Duits bleef nog lang de voertaal, maar na de Franse Revolutie van 1789 werd Straatburg echt Frans. Tussen 1870 en 1918 was Duitsland weer de baas, evenals tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na 1945 is de stad weer Frans.

Na de Tweede Wereldoorlog zette burgemeester Pierre Pflimlin zich in voor de verzoening met Duitsland en werd Straatsburg een symbool van de vriendschapsbanden tussen de twee landen en de Europese samenwerking. Straatsburg is nu vooral bekend omdat de zetel van de Raad van Europa en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens er zijn gevestigd. Samen met Brussel is het ook de zetel van het Europees Parlement.

Aflevering 15, Bordeauxlaan

Bordeaux is de hoofdstad van het departement Gironde, van de voormalige regio Aquitanië en van de nieuwe, grotere regio Nouvelle-Aquitaine in het zuidwesten van Frankrijk.

In de 3e eeuw v.Chr. werd aan de Garonne, in een moerassig gebied de stad Burdigala gesticht. Er was toen al handel in tin uit Bretagne. In 56 v.Chr. kwamen de Romeinen. De stad werd de hoofdstad van de Romeinse regio Aquitanië. Zij bouwden er aquaducten, tempels, een amfitheater en een bestuursgebouw. Ten noorden van de stad, in de huidige Médoc, werden de eerste wijnstokken geplant, het begin van de latere wereldberoemde wijnstreek Bordeaux.

image

de Bordeauxlaan

In 1154 kwam de stad door het huwelijk van Eleonora van Aquitanië (voormalig echtgenote van Lodewijk VII van Frankrijk) met Hendrik II van Engeland in Engels bezit. Dat zou drie eeuwen blijven. Vooral in de 13e eeuw bloeide de stad door de wijnhandel met Engeland. Door de afstand tot het gezag in Londen genoten de stad en de regio een grote mate van autonomie.

Na de Honderdjarige Oorlog kwam het gebied in Frans bezit. Koning Karel VII onderdrukte de stad, die behoorlijk Engelsgezind was gebleven. Hij bouwde er twee forten om de stad onder de duim te houden. Het was het einde van de handel met Engeland. 

Pas in 1653 kwam Bordeaux onder het centrale gezag in Parijs. Als onderdeel van het koninkrijk Frankrijk werd de haven van Bordeaux weer opengesteld voor de handel. De haven werd zelfs de belangrijkste van Frankrijk.

Er werd natuurlijk gehandeld in wijn, maar de meeste inkomsten kwamen echter uit de slavenhandel.

Aan het eind van de 19e eeuw werd Bordeaux een industriestad met veel havenloodsen langs de rivier. Vanaf 1990 is er een grote herstructurering van de kaden gaande. De kade langs de Garonne vormt nu een bruisende uitgaansbuurt.

image

De kade aan de Garonne met de Handelsbeurs

Aflevering 14, Amienslaan

image

Amienslaan

Amiens is de hoofdstad van het departement Somme en van de voormalige regio Picardië in Noord-Frankrijk. De stad ligt circa 120 km ten noorden van Parijs.

Al voor de Romeinse tijd was hier een nederzetting met de naam Samarobriva (brug over de Somme). De Romeinen noemden de plaats Civitas Ambianensium, naar de bevolking die er destijds woonde: de Ambiani. Hieruit ontstond uiteindelijk de huidige naam Amiens.

Amiens ligt aan de rivier de Somme. Het gebied was vroeger erg moerasachtig. Een deel werd met kanaaltjes droog en bewoonbaar gemaakt, zoals in de wijk Saint-Leu nog is te zien. Buiten de stad liggen de Hortillonnages, “de tuinen”  Het is een (volks)tuingebied van ruim 300 hectare, doorsneden met kanaaltjes. De meeste tuinen zijn alleen per boot bereikbaar. De tuinproducten worden op de weekmarkt verkocht.

In Amiens staat een van de belangrijkste kathedralen van Frankrijk, de Notre-Dame. Deze kathedraal uit de 13e eeuw is sinds 1981 opgenomen in de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Het is een van de grootste gotische kathedralen van Europa. De kathedraal is  145 meter lang en 70 meter breed. De hoogste toren is ruim 110 meter hoog.

 

In de Tweede Wereldoorlog werd een groot deel van de binnenstad verwoest. Onder leiding van architect Auguste Perret vond de wederopbouw plaats. Deze architect ontwierp ook een woontoren. De ”tour Perret” was lange tijd de hoogste wolkenkrabber van West-Europa.

image

Notre Dame

image

Tour Perret

Aflevering 13, Finistèrelaan

image

Finistèrelaan

Finistère dankt zijn naam aan de geografische ligging: letterlijk betekent Finistère: fin des terres, ofwel: het einde van het land. Er zijn overigens meer landen met zo’n bijzonder plek. Engeland heeft zo het bekende Land’s End en in Noordwest-Spanje ligt ook een Finisterre, in het meest westelijke puntje van Spanje.

Vanaf 500 voor Chr. werd Finistère bewoond door Keltische volken. De Romeinen veroverden het gebied in 57 voor Chr. en bleven hier ruim 400 jaar. Vanuit Engeland en Wales kwamen daarna grote aantallen verwante Kelten, Britten genaamd, naar Finistère. Zij noemden het gebied ‘Klein-Brittannië’ of kortweg Bretagne

Finistère is het meest westelijke departement van Bretagne. Finistère heeft 795 km kust, met woeste rotsen en daar tussen grotere en kleiner zandstranden. Voor de kust liggen tientallen eilandjes en rotsen. Het grootste, bewoonde eiland Île d’Ouessant is het meest westelijke deel van Frankrijk en ligt op ruim een uur varen vanuit het haventje van Le Conquet.

Aan de rotsachtige kusten met de sterke zeestromingen van de Atlantische Oceaan en het Kanaal staan tientallen vuurtorens. Van deze vuurtorens zijn een aantal als monument geklasseerd. Op het eiland  Île d’Ouessant is zelfs een Vuurtorenmuseum.

image

De rotskusten van Finistère

Aflevering 12, de Montaubanhof

image

Montaubanhof

Montauban ligt in het departement Tarn-et-Garonne, in de regio Midi-Pyrenees. De stad ligt aan de rechteroever van de rivier Tarn.

De stad werd gesticht in het jaar 1144 en is een van de oudste vestingsteden van Zuid-Frankrijk. In 1560 kozen de inwoners van Montauban ervoor om voortaan het Protestantisme aan te hangen. De stad groeide uit tot een bolwerk voor Hugenoten, en vormde een kleine onafhankelijke republiek. De stad heeft zwaar geleden onder de verschillende kruistochten en de Inquisitie, die hier opvolgden. De stad werd 86 dagen belegerd door de Franse koning Louis XIII, maar wist stand te houden. Pas in 1629 kwam de stad onder het centrale Franse bestuur.

In het huidige Montauban is de geschiedenis nog steeds te voelen. Zo zijn er meerdere bezienswaardigheden uit de middeleeuwen, zoals bijvoorbeeld de Pont Vieux. Het centrum van de stad is het plein Place Nationale. Hier omheen is de stad gebouw in een dambordpatroon. Het plein wordt omgeven door galerijen met dubbele bogen. De gebouwen zijn voor het grootste deel gebouwd met de rode bakstenen die kenmerkend zijn voor de Tarnstreek. Het heeft de stad de bijnaam gegeven van de “roze van de roze steden”.

image

Montauban aan de Tarn

Aflevering 11, de Champagnehof

image

Champagnehof

Champagne-Ardenne is een noordelijke regio in Frankrijk, onderdeel van de regio Grand Est. De streek grenst aan België. Belangrijke plaatsen in Champagne zijn Reims, Epernay en Troyes.

Troyes is de historische hoofdstad van de Champagne. In de binnenstad zijn nog middeleeuwse vakwerkhuizen te bewonderen. Reims heeft een indrukwekkende kathedraal terwijl Epernay bekend staat als champagnehoofdstad.

Champagne is het noordelijkste wijngebied in Frankrijk. De mousserende wijnen mogen als enige ter wereld de naam “champagne” dragen. Er worden ook niet-mousserende witte en rode wijnen geproduceerd onder de naam Coteaux Champenois. De wijnstreek bestaat uit twee regio’s. In het noorden rondom de steden Reims, Epernay en Châlons-en-Champagne en een regio ten zuiden van Châlons. Vanwege de grote wereldwijde vraag naar champagne is in 2008 besloten de officiele champagnestreek met 2.500 ha uit te breiden. Champagne wordt gemaakt van een beperkt aantal druivenrassen. De belangrijkste zijn de pinot noir, de pinot meunier en de chardonay. De meeste champagnes zijn een blend of “assemblage” van deze drie druivenrassen.

image

Champagnewijngaarden nabij Epernay

Aflevering 10, de Provencehof

image

Provencehof

De Provence ligt in het zuidoosten van Frankrijk. De Provence ligt tussen de Middellandse Zee, het Rhȏnedal en Italië. Grote steden in de Provence zijn Marseille, Nice, Avignon en Aix-en-Provence.

De naam Provence stamt af van het Romeinse Provincia Romana.

De Middellandse Zeekust en met name de Cȏte d’Azur is een belangrijke toeristische streek met mondaine badplaatsen als St-Tropez, Cannes,  Antibes en Juan-les-Pins

Landschappelijk kent de Provence grote verschillen. Er zijn de stranden en het moerasgebied van de Camrgue met een keur aan vogels, waaronder flamingo’s. Meer het binnenland in wordt het heuvelachtig en soms bergachtig. Een bekende berg is de Mont Ventoux. In het noorden van de Provence ligt het Grand Canyon du Verdon, een door de rivier uitgesleten kloof die wel 25 km lang is en  soms wel 700 m diep is.

De Provence staat ook bekend als grote producent van roséwijnen. Al 600 jaar voor Chr. plantten de Grieken wijnranken in de streken rond Marseille. Ook bekend zijn de Provençaalse kruiden. De basis is altijd tijm, rozemarijn, marjolein en bonenkruid, vaak worden nog andere kruiden toegevoegd als oregano, basilicum, dragon. Nog een belangrijk product uit de Provence is de lavendel, bekend van olie en parfums.

image

Lavendelvelden in de Provence

Aflevering 9, de Nanteslaan

image

Nanteslaan

Nantes was door de ligging aan de monding van de Loire al in de Romeinse tijd een handelsstad. Vanaf het einde van de 14e eeuw werd Nantes een steeds belangrijker havenstad voor de handel met Spanje, Engeland, de Scandinavische landen en Holland (o.a. export Loire-wijnen).

In de Middeleeuwen werd de stad nauw betrokken bij de strijd om de heerschappij over Bretagne tussen de graven van Nantes en die van de concurrerende stad Rennes . Uiteindelijk werd Nantes de hoofdstad van Bretagne. Het Kasteel van de Hertogen van Bretagne dateert uit die tijd

Vanaf de 16e eeuw vestigden zich Hollandse handelaren op de noordelijke Loire-oever. Met de Handelsbeurs ontstond hier het economisch centrum van Nantes rond Place de la Petite-Hollande.

Tegenover Place de la Petite-Hollande ligt het Ile de Nantes, een groot eiland in de Loire. Hier bevonden zich vroeger scheepswerven, smederijen en zeepfabrieken. De havenactiviteiten zijn in de loop van de jaren verplaatst naar St.-Nazaire aan de Atlantische Oceaan. Momenteel verandert het eiland van haven-industriegebied in een dynamische wijk met cultuur, creatieve industrie, recreatie en wonen. Het kunstwerk Les Anneaux (De Ringen)  van de Franse kunstenaar Daniel Buren verbindt  de nieuwe wijk met de oude stad.

image

Les Anneaux (De Ringen)

Aflevering 8, de Cahorslaan

image

Cahorslaan

Cahors is de hoofdstad van het departement Lot in het zuiden van Frankrijk. De stad ligt in een bocht van de rivier de Lot en is aan drie zijden omgeven door water. De ligging van Cahors is uniek: de stad ligt op een gelijke afstand van de Atlantische Oceaan, de Middellandse Zee en de Pyreneeën.

Cahors was reeds bewoond in de Romeinse tijd. In 574 werd de stad door de Vandalen verwoest. Later is er weer een verdedigingsmuur gebouwd, maar de stad is daarna in de loop van de eeuwen nog meermaals inzet van conflicten geweest. In 1345 werd de verdedigingsmuur afgemaakt.

 

Cahors werd een handelsstad met een aantal bankiershuizen.

Eind 12e eeuw werd de Pont Vieux gebouwd, die met zijn vijf verdedigingstorens de noord-zuidroute bewaakte. Eind 13e eeuw werd aan de oostkant van de stad de Pont Neuf gebouwd. In het westen werd in de 14e eeuw de Pont Valentré, een burchtbrug, gebouwd. Deze brug is nog steeds in volle glorie te bewonderen, met zijn zes bogen en drie versterkte torens (gerestaureerd in de 19e eeuw).

De historische binnenstad van Cahors is voor een groot deel bewaard gebleven met smalle straatjes en onderdoorgangen.  Hier bevinden zich o.a. twee hôtels (herenhuizen) van voor 1400 die er nog heel middeleeuws uitzien.

image

Pont Valentré over de Lot in Cahors

Aflevering 7, de Bourgognelaan

image

de Bourgognelaan

Bourgogne ligt in het oosten van Frankrijk. Het is een streek met zacht glooiende heuvels , bossen en wijngaarden.

Dijon is de hoofdstad van de regio Bourgogne-Franche-Compté, en tevens de grootste stad van het departement Cȏte-d’Or. Dijon kende haar glorietijd als hoofdstad van de hertogen van Bourgondië (rond 1400). Naast Dijon is Beaune een belangrijke plaats in Bourgogne.

Hier staat het Hospices de Beaune, een ziekenhuis uit 1443, met een prachtig, veelkleurig dak van geglazuurde dakpannen.

 

De Bourgogne staat bekend om de wereldberoemde wijngaarden, met druivensoorten als pinot noir (rood) en chardonay (wit). Bekende wijnen uit de Bourgogne zijn Beaujolais en Chablis. De wijgaarden beslaan een oppervlak van ongeveer  28.530 ha .

Al in de Middeleeuwen groef men kanalen om de landbouwproducten, waaronder dus ook de wijnen, naar de Franse hoofdstad Parijs te vervoeren. Tegenwoordig zijn de kanalen vooral van toeristisch belang. De Tour de Bourgogne is een fietsroute, die bestaat uit een netwerk van ruim 800 km aan autovrije "voies vertes", groene wegen. Deze voeren o.a. langs het Bourgogne-kanaal, het Nivernais-kanaal en het Centrum-kanaal en ook over tracés van oude spoorlijnen. 

 

image

Het Bourgognekanaal in de buurt van Montbard

Aflevering 6, de Orleanshof

Orléans is een stad aan de Loire en ligt 130 km ten zuiden van Parijs.

Op de plaats van Orléans lag de Gallische stad Cenabum. Deze stad werd in 52 v.Chr. door de Romeinen onder Julius Caesar veroverd en verwoest. De Romeinse keizer Aurelianus stichtte later op de ruïnes een nieuwe stad, Orléans.

In de Honderdjarige Oorlog (een reeks oorlogen tussen 1337 en 1453) vochten Franse en Engelse vorsten om de macht. Van 1428 tot 1429 werd Orléans belegerd door de Engelsen. Op 8 mei 1429 werd Orléans bevrijd onder leiding van Jeanne d’Arc. 

 

image

de Orleanshof

image

Place du Martroi

Orléans is een bisschopsstad met een indrukwekkende kathedraal, de Cathédrale Sainte-Croix uit 1278. Zij bevindt zich aan de oostzijde van de Place du Martroi en werd gebouwd op de plaats van een oudere kerk uit de 10e eeuw. Op de Place du Martroi in het centrum van de oude stad staat sinds 1855 een ruiterstandbeeld van Jeanne d’Arc.

Nabij de Place du Martroi bevindt zich de Cathédrale Sainte-Croix uit 1278. De indrukwekkende kathedraal werd gebouwd op de plaats van een oudere kerk uit de 10e eeuw.

 

Aflevering 5, de Loirelaan

De Loire is met een lengte van 1012 km de langste rivier van Frankrijk.

De Loire ontspringt in de Ardèche in het Centraal Massief, op een hoogte van 1400 meter boven de zeespiegel, aan de voet van de Mont Gerbier de Jonc. Het stroomgebied van de Loire beslaat een vijfde deel van Frankrijk met een oppervlakte van 117.000 km². Het is een “regenrivier”, waardoor de waterstanden snel kunnen veranderen. In de zomer staat de Loire soms bijna droog. Om scheepvaart op de Loire mogelijk te maken, is er naast het Canal lateral à la Loire (het kanaal langs de Loire) gegraven.

 

image

de Loirelaan

image

de Loire nabij Villandry

De Loire loopt door twaalf departementen, in vijf regio's. De rivier stroomt eerst naar het noorden door plaatsen als Le Puy-en-Velay, Digoin en Nevers. Bij Orléans buigt de Loire naar het westen en stroomt door de steden Tours, Saumur en Nantes. De UNESCO heeft het Loiredal tussen Sully-sur-Loire en Chalonnes-sur-Loire tot Werelderfgoed verklaard vanwege de vele kastelen die daar te vinden zijn. De kastelen van Chambord, Blois, Chenonceaux, Amboise, Villandry en Azay-le-Rideau

zijn de grootste en bekendste, maar er zijn nog tientallen kleinere kastelen en landhuizen in deze streek.

Bij St. Nazaire mondt de Loire uit in de Atlantische Oceaan.

De getijdenwerking gaat tot 60 kilometer landinwaarts.

Aflevering 4, de Béziershof

Béziers is een stad in het zuiden van Frankrijk, in de Languedoc nabij de Middellandse Zee. Béziers ligt aan het Canal du Midi, het kanaal dat de Middellandse Zee, via Toulouse en Bordeaux, met de Atlantische Oceaan verbindt.

Al van voor de Romeinse tijd bestond Béziers als de nederzetting Betteris. De stad kreeg van de Romeinen de naam Iulia Baeterrae. Uit die tijd resten nog ruïnes van een Romeinse arena. Béziers is historisch vooral bekend om het Bloedbad van Béziers op 22 juli 1209 tijdens de eerste Kruistocht. Op die dag konden de kruisvaarders onder leiding van Simon van Montfort onverwachts de stad innemen. Op de vraag hoe men de ongelovigen kon onderscheiden van de katholieken, antwoordde de pauselijke gezant Arnaud Amaury : "Dood hen allen, God zal de zijnen herkennen”. Daarop werden 20.000 mannen, vrouwen en kinderen gedood en de stad platgebrand.

image

de Béziershof

image

Béziers met de basiliek Saint-Nazaire

In 1229 werd Béziers een kroondomein in het Franse Rijk.

Boven op een heuvel boven de rivier de Orb domineert de basiliek Saint-Nazaire het stadsbeeld. Het kerkgebouw dateert uit de 13e en 14e eeuw en is gebouwd als een versterkte kathedraal. Ander bijzondere kerken zijn de Saint-Jacques, met een romaanse apsis uit de 12e eeuw, en de Saint-Aphrodise, met een romaans schip en een gotisch koor.

Béziers heeft ongeveer 70.000 inwoners en leeft vooral van toerisme en wijnproductie.

Aflevering 3, de Metzlaan

image

de Metzlaan

De Metzlaan ligt in de noordrand van de Achtse Barrier.

De stad Metz, in het noordwesten van Frankrijk, was in de Romeinse tijd al een belangrijke stad met de welluidende naam Divodorum Mediomatricorum. Metz was toen groter dan het toenmalige Parijs.

Metz was in de Frankische tijd nog steeds een belangrijke stad. In het begin van de Middeleeuwen werd het als stadsstaat onderdeel van het Duitse Heilige Roomse Rijk tot het in 1552 weer bij het Franse Rijk werd gevoegd. Daarna weer Duits na de oorlog van 1870. Na de Eerste Wereldoorlog opnieuw Frans en tijdens de Tweede Wereldoorlog weer Duits. Sinds 1945 is Metz weer een Franse stad.

Aan de architectuur van de gebouwen in de stad is nog steeds het wisselend Franse en Duitse bestuur te zien. Zo zijn het postkantoor (1908) en het station (1911) van Duitse makelij.

In Metz staat de oudste kerk van Frankrijk, de de Saint-Pierre-aux-Nonnainskerk (370-400).

image

Het Centre Pompidou-Metz

In 2010 werd in Metz, als economische stimulans voor de stad, een dependance van het Parijse museum Centre Georges Pompidou geopend, het Centre Pompidou-Metz.

Het ontwerp van het museum is van de Japanse architect Shigeru Ban.

Aflevering 2, de Normandiëlaan

image

Normandiëlaan

Normandië is een provincie in het noordwesten van Frankrijk en be­staat uit Haute-Normandie aan de benedenloop van de Seine en het westelijker gelegen Basse-Normandie. De Pont de Normandie overspant de Seine bij Le Havre en verbindt de twee delen.

Normandië (het land van de Noord­mannen) ontleent zijn naam aan de Noormannen of Vikingen. De Noor­mannen trokken vanaf ongeveer 800 met overvallen en plundertoch­ten langs de kusten van Europa. Ook het toenmalige Frankische Rijk werd het slachtoffer en de Ka­naalkust werd zelfs gekoloniseerd door de Noormannen. De Noorman­nen vermengden zich met de bevolking en binnen een paar generaties spraken hun  nakomelingen, Normandiërs genaamd, alleen nog Normandisch, wat in essentie een Romaans dialect is. Ook Willem de Veroveraar, die in 1066 Engeland had veroverd, sprak Normandisch. Normandië en Engeland vormden toen één rijk. De oude Angelsaksische taal onderging de Normandische invloed. Zo ontstond ten slotte het moderne Engels. Maar niet alleen de taal werd beïnvloed, ook de bouwkunst aan weerszijden van het Kanaal vertonen grote overeenkomsten, zoals de bekende vakwerkhuizen.

 

image

Pont de Normandie

In de Tweede Wereldoorlog speelde Normandië een hoofdrol vanwege de landing van de geallieerde troepen op D-Day (6 juni 1944). Op 12 september werd Le Havre bevrijd (Eindhoven op 18 september!).

Culinair staat Normandië bekend om zijn kazen als de camembert, de pont l'Évêque en de livarot. Van de appels uit de talloze boomgaarden maken ze dranken als calvados en cider.

Aflevering 1, de Marnestraat

image

de Marnestraat

Wanneer de (ver)bouwplannen voor Cantershoef en het winkelcentrum aan de Ardèchelaan doorgaan, dan lijkt de enige straat in Achtse Barrier te verdwijnen. En in één moeite ook huisnummer 2, het enige huisnummer in de Marnestraat, maar het huisadres van Cantershoef.

De Marnestraat is niet zo naams-bekend, maar iedereen weet de parkeerplaats achter Jan Linders te vinden. Vanaf de Marnestraat worden alle zaken bevoorraad, van Jan Linders tot en met China Inn.

De Marnestraat is vernoemd naar de Franse rivier de Marne, of het gelijknamige departement in het noorden van Frankrijk. De rivier de Marne ontspringt op het plateau van Langres, waar ook de bronnen van de Maas, de Seine en de Aube liggen. De Marne is met 514 km de langste zijrivier van de Seine en mondt erin uit, iets ten zuidoosten van Parijs.

Ongeveer een derde van het water dat in Parijs door de Seine stroomt, komt van de Marne.

Voor een groot deel stroomt de Marne door de Champagnestreek. Voor de wijnbouw daar is de Marne een belangrijke rivier. Van Épernay tot Parijs is de Marne bevaarbaar, daar is de rivier zelf breed genoeg of werd ze gekanaliseerd. 

Voor de binnenscheepvaart vormt de Marne een belangrijke schakel. Naar het westen vaar je over de Marne en Seine naar Le Havre aan Het Kanaal. Naar het oosten is er via het Marne-Rijnkanaal  een scheepvaartverbinding met de Rijn en verder via de Donau naar de Zwarte Zee.

En naar het zuiden verbindt het kanaal tussen Champagne en Bourgogne (vroeger Marne- Saȏnekanaal geheten) de Marne met de rivier de Saȏne, een zijrivier van de Rhȏne en via deze rivier met de Middellandse Zee.

image

De Marne in de omgeving van Épernay